Milseog mhilis


Freagraí: 2

Turas chun na sléibhte ar thóir míniú carachtar Sínise

IMG_20150522_151441

 

Faic sna foclóirí

Cúpla seachtain ó shin, tháinig mé ar an gcarachtar 乪.  Ní raibh sé feicthe agam roimhe sin, agus chuardaigh mé sa bhfoclóir ar mo ghuthán cliste é.  Faic.  Rinne mé iarracht teacht ar a mhíniú i m’fhoclóirí clóite (5 chinn acu) agus ní raibh tada le fáil.  Faoi dheireadh, d’aimsigh mé toradh ar an suíomh Ctext (bunachar digiteach litríochta agus foclóirí sean-Sínise):

乪 Kehk (Kek6) – 水之曲折為乪 – Aistrithe go Gaeilge:  “乪 (Kehk) a thugtar ar chaismirneach an tsrutháin”

Bhí sé le fáil ar shuíomh idirlín de chuid instiúid oideachais Hong Cong agus tugtar le fios go bhfuil an carachtar seo in úsáid sa Chantanais ach nach bhfuil sé coiteann (nó in úsáid ar chor ar bith) sa Mhaindirínis.

Rinne mé cuardach Google, agus tháinig sé chun solais go bhfuil an carachtar seo in úsáid mar chuid de logainm anseo i Hong Cong.  寨乪村 (Jaaih Kehk Chyūn) is ainm don bhaile seo (Chai Kek an leagan traslitrithe Béarla), agus bheartaigh mé dul ar cuairt chun na háite seo.  Bhí mé den tuairim go raibh an sráidbhaile seo suite ar abhainn agus gurb shin é an fáth go raibh an carachtar 乪 in úsáid.

IMG_20150522_142509IMG_20150522_142454

An ceann scríbe sroichte

Chuaigh mé ar turas fada bus suas chuig na sléibhte i dtreo Chai Kek (寨乪村).  Ar an drochuair, bhí sé ag stealladh báistí an lá sin (agus mise gan scáth fearthainne).  Faoi dheireadh thiar thall, shroich mé an sráidbhaile iarghúlta.

IMG_20150522_150401 IMG_20150522_142338

Radharcanna áille

Tar éis dom leath uair a’chloig a chaitheamh ag siúl timpeall na háite (agus mé fós gan teacht ar an abhainn), thóg mé mo ghuthán amach as mo phóca agus le cabhair ó Google maps, tháinig mé ar an abhainn ghleoite.  Dochreidte.  Radharc álainn, síochánta i bhfad ón gcathair agus ciúnas suaimhneach sochar thart timpeall orm.  Ní raibh skyscraper ar bith le feiceáil.

IMG_20150522_150510 IMG_20150522_144102

Teoiric maidir le sanasaíocht an charactair 乪

Tá teoiric agam maidir le míniú an charactair seo.  Sílim gur picteagram atá ann.  Tá dhá pháirt sa charactar 乪: 乙 agus 田(Tìhn, páirc).  Ní húsáidtear 乙 le haghaidh a mhínithe, ach chun an abhainn agus a caismirneach a léiriú, is í ag casadh timpeall na páirce (田).Bhí an teoiric sin agam sula ndeachaigh mé chuig an mbaile, ach tar éis dom breathnú ar an áit inar sheas mé ar google maps, bhí mé cinnte de go raibh bunús le mo theoiric (cé nach féidir liom a bheith lán-chinnte gurb é sin sanasaíocht cheart an charactair seo).

abhainn - 複製

Sheas mé ag “X” – caismirneach na habhann

乪

Seo é an teoiric atá agam faoi mhíniú an charactair 乪

Is breá liom carachtair Shínise, agus táim den tuairim gur ghá iad a fhoghlaim go praicticiúl in ionad suí síos is iad a chuir de ghlan mheabhair díreach ón leabhair.  Tá sé i bhfad níos éascaí cuimhniú ar mhíniú carachtair má tá tú tar éis é a léamh ón mbiachlár agus an béile sin a bhlasadh is a ithe.  Mar an gcéanna le 乪.  Deacair dom dearúd a dhéanamh ar an dturas álainn sin agus an abhainn ghleoite nadúrtha, chomh maith leis an radharc álainn a bhí os mo chomhair amach is mé ag suí ar bhruach na habhann áille.  Muna raibh mé chomh fiosrach sin faoi mhíniú an charachtair seo, ní bheinn tar éis an áit ghleoite seo a aimsiú agus lá deas a caitheamh ann.

Nóta:  Seans gur ón Hakka a thagann an carachtar seo, agus ní ón gCantanais.

Tuilleadh pictiúirí:

IMG_20150522_142813 IMG_20150522_143037 IMG_20150522_142916 IMG_20150522_144139 IMG_20150522_144125 IMG_20150522_150510 IMG_20150522_144125 IMG_20150522_150525 IMG_20150522_144132 IMG_20150522_150738

 

 

 

 


Freagra

Bliain an ainmhí athchogantaigh adharcaigh shona daoibh go léir – 羊年快樂

新年快樂

祝大家羊年喜氣洋洋,身體健康,萬事如意,心想事成,笑口常開,要咩有咩!

Bliain nua na Síneach

Ba mhaith liom an deis seo a thógáil bliain nua na Síneach shona a ghuí oraibh go léir. Go ndéana sibh bhur saibhreas, go gcomhlíontar bhur mianta go léir agus go raibh sibh i mbarr bhur sláinte.

I Hong Cong agus deisceart na Síne, tá sé coitianta “Gūng Héi Faat Chòih 恭喜發財” (Comhghairdeachas, go ndéana tú do shaibhreas) a rá le daoine mar bheannacht don bhliain nua.

blian nua2
Is fiú a lua chomh maith go dtugtar 羊年(Yèuhng Nìhn) ar bhliain na caorach/an ghabhair/an reithe, ach go n-úsáidtear an carachtar 羊 Yèuhng chun é seo a scríobh.  D’fhéadfadh caora, gabhair, reithe nó ainmhí adharcach athchogantach de chinéal eile a bheith i gceist leis an gcarachtar 羊.

a829a4796c4c0519 羊1


Freagra

Ráig den bhfliú i Hong Cong

Ráig fhliú

Tá ráig thromchúiseach den bhfliú i Hong Cong faoi láthair na huaire, agus í ag cruthú deacrachtaí móra d’ospidéil na cathrach.  Conas mar atáthar ag dul i ngleic leis an bhfadhb seo?  Labhair mé le Cearbhall Ó Síocháin faoi seo ar an gclár Cruinneog .

愛爾蘭語區電台節目《Cruinneog》電台訪問

香港今年流感情況越來越嚴重,對醫療人員有好大壓力。面對這麼大的問題,怎能處理呢?請閣下聽聽本人早前接受愛爾蘭語區電台(Raidió na Gaeltachta)的電台訪問。


Freagra

Eachtrannach ag lorg déirce ar shráideanna Hong Cong.

 eachtranach

Inniu, léigh mé alt ar líne faoi eachtrannach a chonacthas ar shráideanna Hong Cong agus é ag lorg déirce. Ach tar éis dom an t-alt a léamh ina iomlán (agus breathnú ar an bhfíseán seo), bhí amhras orm faoin bhfear- agus nílim ró-chinnte: An bodach é nó duine a bhíonn ag ligint air gur bodach é?

As an ngnáth

Is rud as an ngnáth é eachtrannaigh a bheith ag lorg déirce i Hong Cong- don chuid is mó, bíonn postanna maithe acu san earnáil baincéireachta agus a leithéidí.

Ní mar a shíltear a bhítear

Do lean iriseoirí an fear thar tréimhse cúpla lá, agus mar a tharlaíonn, bíonn sé amuigh ar na sráideanna gach uile lá ó mhaidin go hóiche, agus feictear sa bhfíseán go n-éiríonn leis méad suntasach airgid a bhailliú. De réir an ailt, “saothraíonn” sé 800 dollar Hong Cong (thart ar €80) in aghaidh an lae nó €10 san uair.  Is é $30 HK (€3) san uair an ráta íosphá i Hong Cong.

Slat an Bhodaigh

Lean an t-iriseoir an fear tar éis dó lá crua oibre a chríochnú, agus feictear é ag dul isteach i mbialanna le haghaidh béilte blasta. Chomh maith le sin, tagann sé chun solais nach gá dó feidhm a bhaint as an maide croise a bhíonns ar taispeáint aige le linn dó a bheith ag lorg déirce.


1 Fhreagra amháin

Stáisiún teilifíse ón Téaváin sa Ghaeltacht

Cén fáth go rachadh stáisiún teilífíse ón Téaváin ar cuairt chun na Gaeltachta? Canathaobh go mbeadh suim acu sa Ghaeilge agus sa Ghaeltacht? Cad iad na ceisteanna a chur siad ar Sheán Ó Cuirreáin?

Seán ó C

Seán Ó Cuirreáin á chur faoi agallamh ag láithreoir teilifíse ón Téaváin

 

Mionteanga sa Téaváin?  Nach labhartar “Sínis” ansin?

Labhartar teangacha Síneacha sa Téaváin, chomh maith le teangacha na mbundúchasach (ar an drochuair, tá teangacha na mbundúchasach i dtrioblóid, agus tá an teanga Shíneach Hakka á himeallú le blianta fada anuas).  Is stáisiún teilifíse  é Hakka TV (nó TG4 na Téaváine) a chraolann cláracha teilifíse sa dteanga Hakka, agus de bharr gur mionteanga í Hakka, chuireadar suim speisialta i gcúrsaí na Gaeilge, na Gaeltachta agus TG4.  Dá bhrí sin, bheartaigh siad teacht go hÉireann chun stad na Gaeilge agus na Gaeltachta a fhiosrú.

 Láithreoir teilifíse ón Téaváin sa Spidéal

Is féidir féachaint ar chuid a haon den fhíseán anseo.  Tosaíonn an t-agallamh leis an Dochtúr Declan Downey ag 3:34, sroicheann an láithreoir an Spidéal ag 5:25 agus tá agallaimh eile as Béarla le feiceáil tar éis é sin.  Ach má tá Hakka agat, nó más féidir leat na foitheidil Shínise a léamh, ní miste féachaint air ón dtús!

Cuirtear Seán Ó Cuirreáin faoi agallamh ag 9:56, agus is féidir an chuid eile den agallamh leis a fheiceáil i gcuid a 2 den fhíseán (ar fáil thíos).

Hakka agus Béarla á labhairt sa chlár seo. Cuirtear an t-iar choimisinéir teanga Seán Ó Cuirreáín faoi agallamh, chomh maith le Déaglán Ó Briain, An Dochtúr Declan Downey (a dhéannann aithris iontach ar bhlas Sasanach), bean ón nGaeltacht agus cúpla duine eile. I gcuid a 2, tugann an láithreoir cuairt ar scoil Ghaeltachta chun tuilleadh eolais a fháil faoin tumoideachais, agus chun léargas níos soiléire a fháil ar an nGaelscolaíocht.

Cuid a 2 den fhíseán, agallamh leis an bhfear mór, an t-iar choimis Seán Ó Cuirreáin:

Le linn dó a bheith ag caint leis an gceamara as Hakka, deir sé go mbíonn ar na daltaí freastal ar an scoil ar feadh 25 uair a chloig in aghaidh na seachtaine, agus go mbíonn gach rud trí mheán na Gaeilge seachas 3 uair a chloig as Béarla.  Tá sé soiléir go bhfuil ceist na teanga sa chóras oideachais tábhachtach do mhuintir Hakka sa Téaváin, agus tá sé suimiúl gur thug sé suntas d’úsáid na Gaeilge sa scoil agus sa chóras oideachais.  Seans nach bhfuil a leithéad ar fáil sa Téaváin-is trí mheán na Mandairínise a fheidhmíonn córas oideachais na Téaváine, go príomha.  Ní bhíonn ach cúpla uair an chloig de ranganna sna máthairtheangacha acu (HakkaTéaváinis).  Is fiú a lua freisin gur chuir an deachtóir Chiang Kai Shek cosc iomlán ar mháthairtheangacha, ach cuireadh deireadh leis an gcosc seo sa bhliain 1993.

 

Cad is ea Hakka?

Mionteanga is ea í, atá imeallaithe ar an gcaoi chéanna leis an nGaeilge.

Is grúpa eitneach iad na Hakka(客家) a bhfuil cónaí orthu sa Téaváin agus in áiteanna eile ar fud mhórthír na Síne.  Tá a dteanga agus a dtraidisiúin féin acu, chomh maith le féiniúlacht ar leith. De réir figiúirí a d’fhoilsigh coiste na Téaváine um chúrsaí Hakka, baineann 18.1% de mhuintir na Téaváine, (nó 4,197,000 duine) leis an ngrúpa eitneach seo.   Ach níl cúrsaí ag dul go ró-mhaith dá dteanga, agus is iomaí Hakka sa Téaváin nach bhfuil a dteanga féin ar a dtoil acu.

Léirigh figiúirí a foilsíodh sa bhliain 2004 nach raibh ach 10% de dhaoine ón ngrúpa eitneach seo faoi aois 30 in ann Hakka a labhairt go líofa. Agus níl sí á húsáid mar theanga teaghlaigh ag gach duine des na daoine sin a bhfuil sí ar a dtoil acu. Mandairínis agus Téaváinis a bhíonn mar phríomh-theanga laethúil ag an gcuid eile díobh. Deirtear freisin go bhfuil  cúrsaí ag dul in olcas an t-am ar fad. Dá bhrí sin, is féidir a rá gur mionteanga í Hakka atá immealaithe sa Téaváin, díreach mar atá an Ghaeilge in Éirinn. Go hiondúil, bíonn ar lucht labhartha Hakka an Mhandairínis nó an Téaváinis a labhairt go minic, agus tá a lán daoine tar éis tiontú ar na teangacha sin.

Hakka nó Sínis?

Is teanga Shíneach í Hakka, ach níl sí cosúil leis an Mhaindirínis, an Chantanais, Seangaidhnis nó na teangacha Síneacha eile.  Is é sin le rá nach mbeadh cainteoir maindirínise nó Cantainse in ann láithreoir an chláir theilfíse thuasluaite a thuiscint, ach bheadh siad in ann na fotheidil a léamh.  Dá dteastódh ó chainteoir teanga Shíneach nár chainteoir Hakka é nó í Hakka a fhoghlaim, bheadh orthu í a fhoghlaim mar theanga iasachta, cosúil le Béarlóir ag foghlaim na Gaeilge nó Gaeilgeoir ag foghlaim na Rúisíse.  Ní “canúint” í Hakka, agus dar ndóigh, tá canúintí difriúla de Hakka a labhraítear ar mhórthír na Síne – bheadh cainteoirí cánúintí difriúla na teanga Hakka in ann cumarsáid a dhéanamh lena chéile (cosúil le Gaeilgeoir ó Mhúscraí ag labhairt le cara as Camus!)

TG4 na Téaváine

Bunaíodh an stáisiún teilífise Hakka TV i 2004, nó “TG4 na Téaváine” mar a thugaim air, chun freastal ar lucht labhartha Hakka. Céim mhór shuntasach chun tosaigh ab ea í seo don teanga, agus cinnte tá a lán dhúshláin amach rompu. Tá suim ar leith ag lucht an stáisiúin seo sna mionteangacha go léir, Gaeilge in a measc, chomh maith leis an nGaeltacht  agus TG4. Tá siad ag iarraidh a thuilleadh a fhoghlaim ó chraoltóirí na mionteangacha eile (BBC Alba, S4C 7rl), agus chomh maith le sin aithníonn siad na cosúlachtaí idir cás na Gaeilge agus cás Hakka sa Téaváin.


Freagra

Cleite an fhéinics, adharc an aonbheannaigh

cleite - 複製

 

Is seanfhocal Sínise é 鳳毛麟角foghraíocht:fung6mou4leon4gok3) a dhéanann cur síos ar rud éigean atá tearc agus luachmhar. S’éard is brí leis an abairt seo (má aistrím go díreach í) ná “cleite an fhéinics, adharc an aonbheannaigh”. De réir seanchais na Síne, is ainmhithe fíor thábhachtacha iad an féinics agus an aonbheannach a bhfuil tréithe speisialta ag baint leo. Cinnte, níl sé éasca teacht ar chleite féinics nó adharc aonbheannaigh, (níl siad chomh fairsing le clocha na trá, d’fhéadfá a rá go bhfuil na rudaí seo chomh tearc le hiolar an eireabaill bháin agus chomh luachmhar le hór).  Má éiríonn leat teacht ar na rudaí luachmhara seo, nach ortsa atá an t-ádh!

 麒麟 Cé Lon (Aonbheannach Síneach)

Is ainmhí miotasach é an Cé Lon (麒麟,kei4leon4) nó aonbheannach Síneach.  De réir fhoinse amháin, tá ceann dragúin, adharc fia, eireaball bó, srón muice, droim tíogair agus básta béir ar an ainmhí seo.

 

Tá an ainmhí miotasach seo fite fuaite le seanchas agus stair na Síne.  De réir seanchais na tíre sin, chonacthas Cé Lon nuair a rugadh Confúicias.  Chomh maith le sin, glactar leis go forleathan gur ainmhí ádhúil, death-thuarúil é.

Cé go dtugtar “unicorn” ar an ainmhí seo sa Bhéarla uaireanta, níl sé cosúil leis an aonbheannach a bhfuil aithne againne ar.  Tá téarma ar leith sa tSínis chun cur síos a dhénamh ar an aonbheannach ón iarthar- 獨角獸 (duk6gok3sau3), agus tá sé soiléir ón dtéarma seo gur aistriúchán nua é.  S’éard is brí le 獨角獸 (duk6gok3sau3) ná “ainmhí leis an aon adharc amháin”. Maidir leis an gCé Lon (nó aonbheannach Síneach), tá ainmhí fíreann agus baineann ann.  Úsáidtear an téarma 麒(kei4 nó Cé sa Ghaeilge) le haghaidh an ainmhí fireann agus 麟(leon4 nó Lon sa Ghaeilge) don ainmhí baineann.  Cuirtear an dá charachtar ( 麒 Cé agus 麟 Lon) le chéile chun an focal “Cé Lon” a fháil.

鳳凰 An Féinics Síneach (Fóng Wong)

Maidir leis an bhféinics, tá sé fíor go bhfuil difríochtaí i gceist i gcomparáid leis an bhféinics ón iarthar. Cosúil leis an aonbheannach Síneach, tá ainmhí fireann agus baineann ann-(鳳凰fung6wong4 nó fóng Wong sa Ghaeilge), (鳳fung6 an t-ainm atá ar an éan fireann agus 凰wong4 a thugtar ar an gceann baineann). Is éain spesialta iad agus tá áit lárnach acu i seanchas na Síne.  Is minic a úsáidtear é mar dhea-chomhartha.

Níl na héin seo chomh fairsing (nó gránna) leis na préacháin in Éirinn agus más féidir leat cleite a fhaíl ón bhféinichs agus adharc a fháíl ón aonbheannach, bhuel, gach seans go bhfaighidh tú praghas árd orthu ar Ebay! Mar sin, an bhful aon rud ann sa lá atá inniu ann atá cosúil le “cleite an fhéinics, adharc an aonbheannaigh”?

Tearc agus luachmhar

Dá mbeinn féinn ag iarraidh an seanfhocal seo a úsáid chun cur síos a dhéanamh ar rudaí, bhuel, cad a dhéarfainn? Déarfainn gur “cleite féinics, adharc aonbheannaigh” iad ticéidí do chluiche ceannais iomána na hÉireann!  Chomh maith le sin, is féidir an nath cainte seo a úsáid chun trácht a dhéanamh ar dhaoine. Dár leatsa, an bhfuil mórán polaiteoirí ionraice i dteach Laighean, nó an “cleite an fhéinics,adharc an aonbheannaigh” iad?

 

 


Freagra >

 

54654

Is áit shuimiúil í Macau (nó Ou3Mun2,澳門 sa dteanga áitiúil) atá lonnaithe i ndeisceart na Síne, tuairim is 60km siar ó Hong Kong.  Iar-choilíneacht de chuid na Portaingéile is ea an réigiún seo.  Bhí sé faoi smacht na Portaingéile ó lár an séú haois déag go dtí an bhliain 1999, nuair a fuair na Sínigh smacht ar arís.  Bunaíodh Sainréigiún Riaracháin Macao, Daonphoblacht na Síne ar an 20ú Nollag, 1999 nuair a tháinig deireadh le riail na  Portaingéile tar éis bhreis is 400 bliain.

Inniu, tá tionchar láidir na bPortaingéalach fós le feiceáil anseo ins na foirgnimh Eorpacha agus an bia áitiúil.  Is teanga oifigiúil í an Phortaingéilis agus tá sí le feiceáil ar na comharthaí bóithre, chomh maith le Sínis.  Ach Cantainis a labharaíonn fórmhór des na daoine áitiúla, cé go bhfuil mionlach beag ann fós a labharaíonn Poirtingéilis.  D’fhéadfá a rá gur meascán  ildaite de chultúr, bia agus ailtearacht an iarthair agus an oirthir í an áit speisialta seo.

8

Tá flúirse sean-fhoirgnimh Eorpacha anseo go fóill, idir shéipéil agus fhoirgnimh stairiúla coilíneach.  Faighter blas Eorpach ar na sráideanna beaga cúnga, agus is deas an rud é nach bhfuil an oiread céanna foirgnimh árda thart timpeall na háite, fé mar atá trasna na farraige i Hong Kong.  Is iomaí bialann Phoirtingéalach atá le fáil ann, agus don chuid is mó, bíonn daoine Poirtingéalacha i gceannas orthu.

7

Tá 33 casino i Macau

Ach an fáth is mó a bhfuil clú agus cáil ar Macau ná cearrbhachas.  Tá an áit lán go béal le casino (33 san iomlán), agus tá na comhlachataí móra Meirceánacha go léir anseo-chuirfeadh sé Las Vegas i gcuimhne duit.  Is é an cearrbhachas bunchloch gheilleagair na háite seo, agus le blianta beaga anuas tá méadú mór tagtha ar líon na dturasóirí, ach go háirithe ó mhórthír na Síne.  Cuireann sé seo brú mór ar iompar phoiblí chomh maith le gach rud eile.  Bhí 2,625,997 cuairteoirí i mí Márta na bliana seo, agus tá ana chuid daoine áitiúla a gceapann go bhfuil sé seo iomarcach (níl ach achar 28.2 ciliméadar cearnach ar an réigiún).  Tá sé seo soiléir ag an teorann,  (cé gur cuid den tSín é, tá smacht ag an rialtas anseo ar inimirce agus custaim), agus bíonn na scuainí ag an bpointe iontrála dochreidte fada.  Bheadh ort fanacht ar feadh breis is uair an chloig chun cead isteach agus stampa sa phas a fháil!

 

Tá sé fíor éasca teacht anseo ó Hong Kong, ní thógann sé ach uair an chloig ar an mbád.  Is iomaí duine ó Hong Kong a théann ann ar turas lae (chun a gcuid airgid a chur amú sna casinos don chuid is mó).  Is fiú teacht anseo má bhíonn tú i Hong Kong-níl aon víosa ag teastáil chun dul ar chuairt má tá pas ón AE agat (ach tá má theastaíonn uait dul ar aghaidh go mórthír na Síne).  Cinnte, do mholfainn teacht anseo (ach bí cúramach sna casino!)

 

6

D’imigh an gobharnóir Portaingéalach deireanach sa bhliain 1999

656354

Cuma bhréagach ar an gcasino “Venitian”

44

Blas Eorpach ar an áit seo chomh maith

9

Tá Portaingéilis agus Sínis le feiceáil ar na comharthaí bóithre

2 11